Home / Văn hóa / Chân dung nghệ sĩ / Xem triển lãm “Ủ” của họa sĩ Hiền Nguyễn

Xem triển lãm “Ủ” của họa sĩ Hiền Nguyễn

NCTH – ngày 04/01/2019; tại bảo tàng Mỹ Thuật TP.HCM – họa sĩ  Hiền Nguyễn đã  khai  mạc triển lãm mang tên “Ủ”, triển lãm kéo dài đến hết ngày 10/01/2019. Tên triển lãm, cũng là tựa đề cuốn sách nghệ thuật tạo hình được họa sĩ Hiền Nguyễn thực hiện và ấp ủ trong suốt 10 năm, với mục đích nói về nghệ thuật sơn mài – những cung đường vất vả nhưng bí hiểm.

Họa sĩ  Hiền Nguyễn đã tham gia triển lãm Mỹ thuật toàn quốc năm 2010, triển lãm cá nhân Những cung bậc cảm xúc tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam năm 2012, triển lãm nhóm tại Anh Quốc – Malaysia các năm 2015 – 2016 và lần này là triển lãm cá nhân tại Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM – 2019.

Hơn 90 năm qua, tính từ 1925 – khi sơn mài chính thức trở thành hội họa, chúng ta đã được chiêm ngưỡng những tác phẩm sơn mài kỳ ảo từ Alix Aymé (1894 – 1989) đến Nguyễn Gia Trí (1908 – 1993), Nguyễn Sáng (1923 – 1998)… Vẻ đẹp sâu thẳm, kỳ diệu của chất liệu sơn mài chẳng những thuyết phục nhiều thế hệ họa sĩ mà còn làm say đắm những người yêu hội họa khắp thế giới. Những thế hệ họa sĩ Việt Nam ngày nay đã đưa chất liệu dân dã tiếp cận quan niệm tạo hình hiện đại qua nhiều hình thức và kỹ thuật thể hiện khác nhau, vô cùng phong phú.

Tại triển lãm “Ủ” lần này, họa sĩ  Hiền Nguyễn trưng bày 88 bức tranh nhưng sơn mài chiếm 61 bức – nhiều bức khổ lớn, gồm 03 – 04 tấm ghép lại,  đủ cho thấy tác giả đã gắn bó và đam mê thầm lặng với nghệ thuật sơn mài. Bởi; trong buồng ủ tối om, sơn mài như một thực thể sống cần nước, âm thầm và biến đổi từ 03 – 06 tháng để se mặt sơn. Qua cuốn sách, người yêu tranh sẽ hiểu được giá trị và công việc của một họa sĩ sơn mài, nó có thể là động lực với những ai muốn theo đuổi con đường sáng tạo, lâu dài và khó khăn nhưng ẩn chứa sắc màu văn hóa dân gian, hấp dẫn bởi sự tĩnh lặng cho người sáng tác – hơn cả lúc vẽ, hơn cả lúc mài,“ủ” là một công đoạn thú vị và bí hiểm!

Họa sĩ Hiền Nguyễn cho biết: trải qua 15 năm thực nghiệm và tìm tòi chất liệu sơn mài, từ những kiến thức học được từ trường và từ kinh nghiệm thực tế. Mỗi bước đều là quá trình tìm cho mình một con đường sáng tạo qua nhiều khuynh hướng thể hiện khác nhau. Tôi mong muốn qua những tác phẩm của mình chia sẻ với bạn bè và công chúng, cái nhìn và những cảm xúc riêng của tôi với cuộc sống.

sơn dầu

Sơn mài mà họa sĩ  Hiền Nguyễn sử dụng là chất liệu sơn ta; được chiết xuất từ cây sơn, là một nguyên liệu hoàn toàn tự nhiên. Kỹ thuật vẽ sơn mài truyền thống khá phức tạp và phải thực hiện trong thời gian dài, với sự tiên liệu, sự thay đổi hiệu quả của màu, vì đặc tính của chất liệu này đỏng đảnh hơn so với các chất liệu tạo hình khác.

Để có được bức tranh sơn mài; họa sĩ ngoài tôi luyện kỹ năng, kiến thức chất liệu, rèn luyện được khả năng giữ vững được ý tưởng sáng tác với tác phẩm từ khi bắt đầu đến khi kết thúc. Cảm xúc sáng tác không đơn thuần là một cảm hứng hay ý tưởng thoáng qua, nó được nuôi dưỡng một thơi gian dài…Đó cũng là nội dung của 61 bức tranh sơn mài được họa sĩ Hiền Nguyễn gợi lại không gian và thời gian của một dòng sông, con đường, ánh sáng, dãy núi xa  xa…mà những bước chân của chị đã đi qua và ghi lại thành tranh.

sơn dầu

Nếu như ở dòng tác phẩm sơn mài, họa sĩ Hiền Nguyễn mang hình ảnh quê hương đến người xem thì ở những tác phẩm sơn dầu của chị lại thể hiện nét nhân văn “tả thực” về con người rất đáng suy gẫm.

Họa sĩ Trần Thanh Bình đã nhận xét về tranh sơn mài của Hiền Nguyễn: bằng tác phẩm của mình, cô chứng minh sức biểu cảm của chất liệu và kỹ thuật truyền thống là vô hạn, không nhất thiết phải đi tìm sự phối ghép, đôi khi không ăn nhập, với những chất liệu phi truyền thống. Đặc biệt, việc sử dụng chất liệu công nghiệp như polysite không đạt được hiệu quả độc đáo khi sử dụng kỹ thuật chồng màu, qua công đoạn ủ và mài. Những lớp màu chồng lấn lên nhau, tan vào hoặc tách ra, ẩn hiện, tạo hiệu quả chiều sâu rất thu hút. Hiệu quả đó đặc biệt thích hợp với phong cách trừu tượng, khi người sáng tác không bị bó hẹp trong giới hạn mô tả. Trừu tượng là ngôn ngữ “phi ngữ nghĩa”, không có mô-tuýp nhất định, tức là không có bất cứ quy tắc, công thức ước lệ nào, do đó nó không cần đến “cốt truyện” hay “đề tài”. Cảm xúc của người sáng tạo không lệ thuộc vào ngoại quan, mà tùy thuộc vào nội cảm, được chi phối bởi cá tính, dẫn đến hiệu quả của tác phẩm bộc lộ cá tính sáng tạo một cách phong phú và trọn vẹn.

Suy cho cùng, trong các dòng tranh như: lụa, sơn dầu, tranh cát, ký họa…thì tranh sơn mài vẫn là dòng tranh truyền thống mang nét quý phái của người Việt, nó ẩn hiện nhiều gam màu ẩn chứa nội dung cuộc sống quanh ta.

Hương Cau