Home / Văn hóa / Bảo tồn di sản đô thị: chìa khóa phát triển bền vững

Bảo tồn di sản đô thị: chìa khóa phát triển bền vững

NCTH – chiều ngày 12/04/2019; tại Gem Center – TP.HCM, AkzoNobel – Cty Sơn và Chất phủ đã phối hợp với tạp chí Kiên Trúc, tổ chức hội thảo nói về “Bảo tồn di sản đô thị: chìa khóa phát triển bền vững”. Hội thảo được tổ chức là sự tiếp nối thành công mà AkzoNobel đã đạt được trong năm 2017 và 2018, với hành trình bảo tồn các công trình kiến trúc nổi tiếng tại Việt Nam như: Nhà hát lớn Hà Nội, Nhà hát TP.HCM, Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM…và đang trong quá trình chuẩn bị thực hiện bảo tồn tòa nhà UBND TP.HCM.

Sự kiện thu hút 250 kiến trúc sư, nhà phát triển và chuyên gia trong lĩnh vực…thảo luận khá gay cấn và có trách nhiệm đối di sản của các quốc gia trong xã hội hiện đại, cách tiếp cận mới nhằm đảm bảo cân bằng bảo tồn di sản và tăng trưởng kinh tế, cách áp dụng kinh nghiệm nước ngoài trong những trường hợp cụ thể.

Với vai trò là Trưởng ban đại diện Singapore, Triển lãm thế giới 2020 tại Dubai, UAE – ông Larry Ng –  nhấn mạnh: sau sự kiện năm 2018; về chủ đề thành phố thông minh với AkzoNobel để nâng cao nhận thức về việc xây dựng các đô thị bền vững, tôi muốn bày tỏ kinh nghiệm của Singapore với các bạn kiến trúc sư Việt Nam. Singapore đang phát triển nhanh chóng và chúng tôi đang từng ngày giải quyết bài toán đảm bảo phát triển hiện đại cân bằng với việc gìn giữ các tòa nhà và địa danh mang tính biểu tượng. Chúng tôi đã chọn chữ “cân bằng” để phát triển, còn các bạn chọn “đô thị thông minh – nghĩa tình”, với ý nghĩa tôn kính những người đi trước đã có công tạo ra thành phố của các bạn để phát triển và gìn giữ nét xưa. Hy vọng; những kinh nghiệm thực tế từ đất nước Singapore có thể giúp Việt Nam có thêm một nguồn tham khảo, để bảo tồn các di sản đô thị, từ đó thúc đẩy phát triển kinh tế và xã hội ở các thành phố khác. Khi chúng tôi nói đến bảo tồn, chúng tôi đưa ra 03 vấn đề: giữ gìn bảo tồn, phục hưng, tái phát triển. Bảo tồn là sự giữ gìn bản sắc riêng của chúng tôi, giữ lại công trình cũ nhưng cũng có thể phát triển dự án mới phía sau công trình cũ. Đó là sự phát triển “cân bằng” mà Singapore đang chọn, chúng ta làm không được thì chúng ta kêu gọi thế giới ủng hộ, học của họ và mang về áp dụng cho phù hợp với quốc gia của chúng ta.Tội nhìn thấy ở đất nước Việt Nam, các bạn có nhiều bản sắc khác nhau như: sông nước, bản sắc của Pháp, bản sắc Đông Dương…là điều mà các bạn cần nhanh chóng bảo tồn. Ở Singapore cũng gặp khó khăn giữa việc bảo tồn và phá hủy như Việt Nam nhưng chúng tôi đã cử kiến trúc sư trẻ đi thực tế khảo sát thật kỹ, rồi đưa ra trình với thủ tướng, kêu gọi mọi người cùng bảo vệ.

ông ông Larry Ng, chia sẻ kinh nghim từ Singapore

Ông Cao Thành Nghiệp – GĐ Ban quản lý dự án Trùng tu Tòa án Nhân dân TP.HCM chia sẻ: bảo tồn di sản là nhiệm vụ chung của chính quyền, doanh nghiệp và người dân địa phương. Từ kinh nghiệm của mình, chúng tôi thấy rằng sự hỗ trợ của những doanh nghiệp như AkzoNobel, với những sản phẩm và giải pháp tân tiến đảm bảo được mục tiêu bảo vệ công trình đồng thời gìn giữ giá trị thẩm mỹ và lịch sử. Trong qúa trình làm việc vủa BQL Dự án trùng tu, chúng tôi đã tạo được điểm đến tham quan cho khách du lịch tại Tòa án Nhân dân TP.HCM. Trong tương lai sẽ triển khai nhiều điểm trùng tu khác, hấp dẫn để đưa vào khai thác du lịch như việc giữ lại cây cầu Bình Lợi xưa.

GS.KTS.Nguyễn Quốc Thông – Phó chủ tịch Hội KTS Việt Nam chia sẻ: vấn đề bảo vệ văn hóa kiến trúc của Việt Nam đã được đề cập lâu rồi nhưng chưa đầy đủ, vì vậy mà thực hiện chưa tốt nhưng đã có tín hiệu tốt như: ở Hà Nội đã khôi phục được một số di tích xưa, chúng ta đang thực hiện nhưng vấn đề nhận thức là một quá trình lâu dài, rất thực tế, đòi hỏi sự quan tâm của nhiều chủ thể như: chính quyền, giới chuyên môn và người dân. Có sự đồng lòng đó thì việc thực hiện bảo tồn di sản mới thành công, cần có một cái nhìn đầy đủ trong bối cảnh phát triển nhanh – hiện đại hóa để đánh giá – giá trị của di sản bằng cách nhìn mang tính văn hóa – lịch sử – kiến trúc và rất cần các bên liên quan ý thức như: chủ đầu tư, doanh nghiệp, cộng đồng và sự cam kết của chính quyền. Di sản mang lại lợi ích kinh tế “thật” và giá trị gia tăng kinh tế rất lớn, chúng ta đừng xem thường di sản của quốc gia.

Cũng tại buổi hội thảo, nhiều câu hỏi đặt ra khá gay go dành cho giới chuyên môn trong giai đoạn cần lên tiếng để bảo vệ di sản quốc gia. Như vậy, không có tiền thì có bảo tồn được di sản không? Trả lời vấn đề này, ông Cao Thành Nghiệp đã đưa ra cụ thể của Hội An. Hội An không đủ tiền nhưng Hội An đã biết kêu gọi cộng đồng, doanh nghiệp…góp sức, trong đó có sự đóng góp của AkzoNobel.

Nói gì thì nói, chúng ta không thể bỏ đi, xây mới hay hủy hoại những di sản đã để lại một “huyền thoại” trong đời sống xã hội và văn hóa của dân tộc. Đó là trách nhiệm cho một xã hội tương lại, sự khai thác giá trị kinh tế trong ngành du du lịch của chúng ta.

Di sản không phải tự nhiên mà có trong một thời gian ngắn, nó đến từ quá khứ nhưng hông đơn thuần là quá khứ mà nó còn mang hơi thở của thời đại, nơi chốn mà nó tồn tại. Di sản còn là một bộ phận hữu cơ của cuộc sống đương đại.

Hương Cau