Home / Du lịch / Thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành du lịch sau đại dich Covid-19

Thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành du lịch sau đại dich Covid-19

Chiều ngày 13/05/2022; Sở Du lịch TP.HCM đã phối hợp với Trường ĐH Văn Hiến tổ chức hội thảo về chủ đề “Liên kết vùng trong phát triển nhân lực du lịch Việt Nam chất lượng cao sau đại dịch Covid-19”.

Theo thống kê của Tổng cục Du lịch, hiện nay nước ta có khoảng 1,3 triệu nhân lực làm việc trong lĩnh vực du lịch nhưng chỉ có 42% là được đào tạo chuyên môn nghiệp vụ. Một số ngành học có liên quan đến việc đào tạo nhân lực du lịch như: Quản trị Dịch vụ du lịch và lữ hành, Quản trị khách sạn, Quản trị nhà hàng và dịch vụ ăn uống, Việt Nam học, Quản trị du lịch, Du lịch học, Quản trị nhà hàng khách sạn, Quản trị du lịch nhà hàng khách sạn … Tính đến năm 2020, cả nước có khoảng 192 cơ sở đào tạo du lịch với 62 trường đại học có khoa du lịch, 55 trường Cao đẳng – trong đó có 10 trường chuyên về đào tạo các ngành trong lĩnh vực du lịch và 45 trường có đào tạo ngành du lịch và 75 trường Trung cấp, các trung tâm dạy nghề. Riêng tại TP. HCM có đến 63 đơn vị đào tạo các ngành nghề về du lịch, trong đó có 18 trường đại học, 21 Trường Cao đẳng – Trường nghề và 24 trường Trung cấp nghề – Trung học chuyên nghiệp.

Hội thảo đã quy tụ hơn 70 tác giả gởi bài tham luận, với hơn 35 bài tham luận được tuyển chọn từ 24 trường đại học, 07 doanh nghiệp và 03 viện nghiên cứu trong lĩnh vực du lịch, với sự tham gia của gần 200 khách mời. Nội dung hội thảo tập trung thảo luận vào 04 vấn đề quan trọng: Phát triển du lịch trong bối cảnh sau đại dịch Covid-19 và phát triển nguồn nhân lực cho ngành du lịch, liên kết vùng phát triển du lịch, liên kết vùng trong đào tạo nguồn nhân lực cho ngành du lịch, phát triển các loại hình du lịch đặc thù. Với 05 bài tham được được báo để thảo luận tại hội thảo.

Mở ra tầm nhìn:

Từ cuối năm 2019; đại dịch Covid-19 đã xuất hiện, gây ra những thiệt hại nặng nề về sức khỏe và tính mạng người dân, bên cạnh đó, thiệt hại về kinh tế cũng vô cùng to lớn, toàn bộ hoạt động của các nền kinh tế trên thế giới và Việt Nam đều bị chững lại, nặng nề nhất là ngành du lịch. Tuy nhiên, với sự nỗ lực của Chính phủ và tinh thần vượt khó của người dân Việt Nam, dịch bệnh được kiểm soát, từng bước đưa các hoạt động trở lại trạng thái “bình thường mới”, ngành du lịch Việt Nam đang bắt đầu những bước khởi động lại để khởi sắc. Trước tình hình này, việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và liên kết vùng trong phát triển du lịch đang trở thành vấn đề cần thiết và cấp bách.

Đào tạo nhân lực du lịch chất lượng cao mang lại một mối quan hệ đôi bên cùng có lợi – win-win cho doanh nghiệp. Nhân lực du lịch này sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng cạnh tranh, giảm thiểu các trục trặc trong vận hành cũng như đạt được những mục tiêu trong kinh doanh. Đội ngũ nhân lực trẻ năng động và thích ứng nhanh với những xu hướng mới, điều kiện để các doanh nghiệp trẻ hóa quy trình phục vụ khách hàng. Sức sáng tạo cùng các kỹ năng của nhân lực du lịch chất lượng cao giúp doanh nghiệp đa dạng hóa các sản phẩm của mình, gia tăng mức độ hài lòng của du khách.

Ông Nguyễn Quý Phương – Vụ trưởng Vụ Du lịch Lữ hành – TCDL chia sẻ: trong tháng 04/2022; du lịch Việt Nam tăng 14% so với năm 2021, trong năm 2022 du lịch Việt Nam phát triển khả quan và chúng ta đang từng bước phục hồi. Ngành du lịch của chúng ta bắt đầu hoạt động trở lại bình thường, khách quốc tế đang dần quan tâm tới du lịch Việt Nam. Vì thế mà vấn đề nguồn nhân lực du lịch chất lượng cao là một điều rất quan trọng đối với ngành du lịch hiện nay; sau đại dịch Covid-19 chúng ta sẽ hoạt khác trước, cho nên nguồn nhân lực chất lượng cao cho du lịch là cần thiết, các trường đào tạo như: trung cấp, cao cấp, cơ sở đào tạo du lịch…phải nâng cao đào tạo chuẩn theo kỹ năng tối thiểu của ngành du lịch, tăng cường liên kết với địa phương trong đào tạo.

Đại diện Saigon Tourist đặt câu hỏi

Thảo luận tìm hướng đi:

Đại diện Saigon Tourist đặt câu hỏi về bộ tiêu chí tuyển dụng nhân lực du lịch và ai sẽ là tổng đạo diễn cho liên kết vùng?

Ông Nguyễn Quý Phương – Vụ trưởng Vụ Du lịch Lữ hành trả lời:  hiện nay Bộ Lao động Thương binh Xã hội đang soạn thảo 08 bộ tiêu chuẩn đào tạo nghề cơ bản, chúng ta không đưa riêng của Việt Nam và chúng ta phải đi theo tiêu chuẩn chung của ASEAN. Hiếu nêu ý kiến: TP.HCM đã liên kết với 13 tỉnh – thành ĐBSCL về phát triển du lịch lịch vùng, đã ký kết 05 nội dung với 13 tỉnh – thành, 02 thành phố Hà Nội và Đà Nẵng, với 05 nội dung liên kết khác nhau. TP.HCM và 13 tỉnh – thành ĐBSCL sẽ sẽ tổ chức đào tạo, tour, tuyến, bồi dưỡng hướng dẫn viên, kỹ năng quản lý…Các tình thnàh khách là quảng bá, xúc tiến du lịch, truyền thông…

Ông Nguyễn Thành Nhân – Chuyên viên Phòng Văn hóa TP.Thủ Đức cho rằng: báo cáo liên kết phát triển nguồn nhân lực du lịch Việt Nam cũng cần nhìn nhận về nguồn nhân lực ở cơ sở, vì họ chịu áp lực của nhiều đơn vị như: Sở, Trung tâm chuyên môn – nghiệp, nguồn nhân lực địa phương lại ít cần quan tâm đến việc đào nguồn nhân lực ở cơ sở.

Ông Phạm Xuân Hạo – Phó trưởng Khoa Du lịch ĐH Văn Hiến: từ khi có quyết định ngành du lịch là ngành kinh tế mỗi mũi nhọn thì có ít nhất 40 hội thảo về phát triển nguồn nhân lực và sau đại dịch Covid-19 có đến 07- 08 hội thảo về nói về vấn đề nguồn nhân lực chất lượng cho ngành du lịch nhưng vẫn chưa chưa có một cái hội thảo nào cụ thể hơn hội thảo hôn nay. Nhưng sau hội thảo này; thì có bao nhiêu địa phương liên kết để phát triển, trong báo cáo vẫn còn là vấn đề chung, chưa có vài báo cáo cụ thể, một số báo cáo có xu hướng củng cố lực lượng du lịch, vìcho là nguy cơ lao động khu vực trong lĩnh vực khách sạn là thiếu.Chúng ta cần liên kết đào tạogiữa đại học này với đại học kia, các tỉnh cần đào tạo nguồn nhân lực chất lượng nhưng chưa được sự ủng hộ của địa phương cấn liên kết với các trường cùng nhau phát triển.

Bà Đoàn thị Thanh Thảo đặt câu hỏi

Đoàn Thị Thanh Thảo – Công tác Viện sau ĐH & Đào tạo Quốc tế, ĐH Văn Hiến nêu ý kiến: nguồn nhân lực có ngoại ngữ giỏi từ nước ngoài về, có chất lượng thông qua đào tạo liên kết nước ngoài có góp cho chúng ta được không? Làm cách nào cho nguồn nhân lực đó hòa vào nguồn nhân lực Việt Nam để phát triển chất lượng nguồn nhân lực cao hay chúng ta có thể đặt hàng đào tạo như ĐH Văn Hiến đã làm?

Nguyễn Mạnh Cường – Bộ Khoa học Công nghệ đưa ra nhận định: đây là việc mà mọi người đang trăn tr; khi nhìn từ góc độ khoa học thì nguồn nhân lực khoa học sẽ là người tạo ra sản phẩm du lịch mới, thông qua công nghệ. Đây là nguồn nhân lực phục vụ cho du lịch nhưng chúng ta đang bàn về nguồn nhân lực truyền thống, về du lịch lữ hành, phục vụ…thiếu nguồn nhân lực công nghệ, vì nó sẽ tạo ra nguồn nhân lực du lịch chất lượng cao, mặc dù chi phí đào tạo cao hơn sẽ có nguồn nhân lực cao hơn. Tôi chắc chắn nó tạo cho sản phẩm nội địa tốt hơn, chúng ta không cần so sánh hay cạnh tranh với các nước, nguồn nhân lực khoa học nó sẽ tạo ra sản phẩm du lịch sáng tạo – công nghệ. Đây là nguồn nhân lực mới sáng tạo, chúng tôi không phải là địa phương nhưng có thể đưa ra sáng kiến mới cho du lịch về nguồn nhân lực sáng tạo từ kiến thức khoa học. Lấy một ví dụ về booking oline du lịch phát triển từ một người không phải chuyên về du lịch.

Ông Nguyễn Bá Toán – Giám đốc Thương mại Việtjet nêu ra 04 đề nghị: thứ nhất: hội thảo nhà mà trường đưa ra chưa phải là điều doanh nghiệp chúng tôi cần, vì sinh viên đào tạo của các trường hầu như xa với nhu cầu cần của doanh nghiệp. Vì còn chung chung, sinh viên nước ngoài không biết viết một cái công văn bằng chữ viết tay(!?), còn ngôn ngữ chỉ là một công cụ thôi. Thứ hai: Tập đoàn Sovico Group Vietjet, nguồn nhân lực của chúng tôi yếu và thiếu; thiếu năng lực giỏi, thiếu chuyên môn kỹ thuật, thái độ phục vụ chưa tới…Thứ ba: về tính sáng tạo, tất cả sinh viên ra trường – nhân viên du lịch, không có ai tự chủ động sáng tạo trong công việc, vì vậy mà sản phẩm chất lượng đi xuống. Thứ tư: công việc của chúng ta áp dụng trên thực tế nhưng sinh viên – nhân viên lại mang tính học thuật cao, nói làm tốt nhưng không có chi tiết cụ thể sự tốt như thế nào? Họ không đánh giá được công việc tự thân, chỉ dùng công nghệ đánh giá chung chung, không đánh giá hiệu quả trên số liệu sẵn có. Thứ năm: tất cả nội dung của hội thảo cần có báo cáo thực tế, bài học cụ thể, nếu mang tính giáo điều thì doanh nghiệp không tiếp cận được nguồn nhân lực chất lượng cao, mỗi người làm một việc sẽ được nhiều. Vietjet đã liên hệ với 18 tỉnh – thành, nơi nào cũng khó khăn, chúng ta có bao nhiêu nguồn nhân lực đó là điều doanh nghiệp cần, cơ sở lưu trú cần sau hội thảo này.

Phần kết:

Nguồn nhân lực đáng giá nếu có khả năng để một vùng tạo ra giá trị mang tầm chiến lược và giá trị tạo ra đó trở thành nhân tố hấp dẫn liên kết hoặc lợi thế cạnh tranh với các vùng khác. Nguồn lực đáng giá còn cho phép vùng khai thác các cơ hội và hóa giải các thách thức từ môi trường bên ngoài. Để nguồn nhân lực trở nên đáng giá, việc cần thiết lựa chọn và áp dụng phương pháp đào tạo phù hợp. So với giáo dục truyền thống, giáo dục nhân văn (humanistic education) hay giáo dục đa văn hóa (multicultural education) mang đến triển vọng về phương pháp giáo dục thúc đẩy năng lực người học hướng đến suy nghĩ toàn cầu hành động địa phương (think global, act local).

Phát triển đơn cực đã không còn phù hợp trong thế kỷ XXI; việc hợp tác cùng phát triển dựa trên lợi thế so sánh và cạnh tranh trở thành xu hướng phát triển hiện nay ở nhiều cấp độ như: địa phương, vùng, quốc gia…Trong xu thế đó, liên kết vùng trong phát triển du lịch nổi lên như một phương thức phát triển có tính kinh tế (tối ưu hóa hiệu quả nguồn lực có hạn) với nhiều dạng liên kết khác nhau. Việc thúc đẩy liên kết vùng trong du lịch được thực hiện thông qua các dàn xếp về cơ sở hạ tầng giao thông xuyên vùng, xuyên địa phương; thỏa thuận chính sách, thể chế; tương đồng và lợi thế về tài nguyên du lịch và nguồn nhân lực. Trong đó, nguồn nhân lực là yếu tố có thể thay đổi và tác động mạnh mẽ đến khả năng và hiệu quả liên kết. Do vậy, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực du lịch trở nên đáng giá, hiếm có, khó bắt chước và khó thay thế sẽ góp phần tạo ra hấp dẫn liên kết, hiệu quả liên kết và có thể dịch chuyển giữa các vùng liên kết với nhau./.

Thanh Tú