ESG và sản xuất xanh: động lực cho doanh nghiệp và khu công nghiệp

Tại hội thảo chuyên đề “Sản xuất bền vững và Tài chính xanh trong Kỷ nguyên ESG”, trong khuôn khổ Hội nghị Thượng đỉnh Đổi mới Sáng tạo Việt Nam 2025 do InnoLab Asia phối hợp với Sở KH&CN TP.HCM tổ chức, diễn ra vào 02 ngày 06 – 07/11/2025, tại Riverside Palace (TP.HCM), phiên thảo luận “ESG & Sản xuất xanh: động lực cho doanh nghiệp và khu công nghiệp” đã thu hút sự quan tâm của cộng đồng doanh nghiệp sản xuất, bất động sản công nghiệp và các đơn vị phát triển bền vững.

Phiên thảo luận này; do bà Nguyễn Thị Hồng Vân – Giám đốc Điều hành CNV Consulting (đơn vị đồng tổ chức chuyên đề hội thảo, chuyên lĩnh vực tài chính doanh nghiệp) điều phối. Với sự tham gia của ông Aru David – Giám đốc Vùng của Tổ chức ASSIST, ông Nguyễn Văn Ngà – Phó TGĐ Mebi Farm, bà Võ Thị Liên Hương – TGĐ Miền Nam Secoin Group, ông Edward Tiere – Giám đốc Sản xuất Về Để Đi Distillery và bà Nguyễn Thị Thảo Nhi – Chủ tịch HĐQT CTCP Thanh Bình Phú Mỹ.

Bà Raissa Marteaux, Tổng Lãnh sự quán Hà Lan tại TPHCM phát biểu khai mạc buổi Hội thảo “Sản xuất Xanh và Tài chính Xanh trong kỷ nguyên ESG”.

Trả lời cho câu hỏi vì sao ESG cần thiết đối với doanh nghiệp, ông Aru David – Chuyên gia ESG, Giám đốc Vùng từ tổ chức ASSIST cho biết: ESG không chỉ là bộ tiêu chuẩn mà còn là “ngôn ngữ” chung của các thị trường xuất khẩu và các tổ chức tài chính quốc tế. Khi doanh nghiệp thực hành ESG bài bản, theo ông Aru, những giá trị đo lường được đầu tiên chính là giảm tác động tiêu cực đến môi trường và rủi ro vận hành, đồng thời tăng sự uy tín với đối tác và nhà đầu tư quốc tế. Ông nhắc lại thực tế biến đổi khí hậu, lũ lụt, hiện tượng thời tiết cực đoan… để khẳng định ESG không còn là khẩu hiệu mà là hành động thiết yếu, đặc biệt với doanh nghiệp sản xuất tại Việt Nam.

Ông Huỳnh Công Thắng – Chủ tịch InnoLab Asia phát biểu chào mừng tại buổi Hội thảo “Sản xuất Xanh và Tài chính Xanh trong kỷ nguyên ESG”.

Bà Petty Yang, Ủy viên Asean phụ trách Thương mại & Đầu tư Chính quyền Tây Úc chia sẻ mô hình xây dựng nền kinh tế xanh của Chính quyền Tây Úc tại buổi Hội thảo “Sản xuất Xanh và Tài chính Xanh trong kỷ nguyên ESG”.

Từ góc nhìn nông nghiệp công nghệ cao, ông Nguyễn Văn Ngà (Mebi Farm) chia sẻ quá trình xây dựng mô hình nông trại ESG của mình bắt đầu từ hơn chục năm trước, khi các nhà sáng lập quyết định sang Nhật Bản, Israel, Đài Loan, châu Âu, Singapore và Úc để học hỏi mô hình trang trại chuẩn quốc tế. Theo ông Ngà, muốn xây dựng doanh nghiệp nông nghiệp bền vững, “phải đi thật xa để thấy mình đang đứng ở đâu”, từ đó lựa chọn áp dụng các công nghệ tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải và tăng vòng đời sử dụng của tài nguyên trong chăn nuôi.

Phiên thảo luận: “ESG và Sản xuất Xanh: Động lực cho doanh nghiệp và khu công nghiệp”. Từ phải qua: Bà Nguyễn Thị Hồng Vân (CNV Consulting), Ông Aru David (ASSIST), Ông Nguyễn Văn Ngà (Mebi Farm), Bà Nguyễn Thị Thảo Nhi (CTCP Thanh Bình Phú Mỹ), Bà Võ Thị Liên Hương (Secoin Group), Ông Edward Tiere (Về Để Đi), Bà Jennifer Cẩm Bình (Cty Skyhorse, hỗ trợ phiên dịch).

Đại diện lĩnh vực vật liệu xây dựng, bà Võ Thị Liên Hương (Secoin Group) cho biết doanh nghiệp đã theo đuổi mô hình sản xuất xanh từ nhiều năm trước khi ESG trở thành xu hướng. Với 36 năm lịch sử, Secoin phát triển các dòng gạch – ngói nghệ thuật không nung, không dùng năng lượng đốt và giảm đáng kể phát thải trong sản xuất. Năm 2024, Secoin được vinh danh top 3 sáng kiến ESG nhờ chùm 7 sáng kiến mang tính đa chiều: từ công nghệ không nung, giảm khai thác tài nguyên, tiết kiệm nước; đến xây dựng nhà máy theo tiêu chuẩn xanh EDGE Advance và tham gia tích cực vào Hiệp hội Doanh nghiệp Xanh TPHCM. Bà Hương nhấn mạnh phương pháp tiếp cận vòng đời sản phẩm (LCA) giúp doanh nghiệp xác định chính xác giai đoạn phát thải lớn nhất để tập trung giảm thiểu.

Trong khi đó, ông Edward Tiere (Về Để Đi) mang đến câu chuyện ESG trong ngành sản xuất rượu – một lĩnh vực tiêu thụ nhiều nước và năng lượng. Với kinh nghiệm xây dựng nhà máy rượu hữu cơ tại Trung Mỹ, ông Edward cho biết Về Để Đi theo đuổi bảy nguyên tắc cốt lõi gồm: tôn trọng nguồn nguyên liệu bản địa, ưu tiên thủ công trong sản xuất, minh bạch toàn bộ quy trình, hợp tác trực tiếp với cộng đồng nông nghiệp, bảo vệ môi trường, giữ gìn văn hóa Việt Nam và vận hành độc lập, minh bạch. Nhà máy áp dụng quy trình tái sử dụng nước, tái sinh phụ phẩm (như ngô, lúa) thành thức ăn chăn nuôi, đồng thời đào tạo nhân sự Việt Nam trở thành thế hệ kế nhiệm trong vận hành và sản xuất.

Khía cạnh “khu công nghiệp xanh” được bà Nguyễn Thị Thảo Nhi chia sẻ sau cùng. Với vai trò nhà sáng lập khu công nghiệp Phú Mỹ 3 – khu công nghiệp chuyên sâu duy nhất tai Việt Nam hiện nay với quy mô 1000 ha, bà Nhi cho biết việc chuyển đổi sang mô hình khu công nghiệp sinh thái không chỉ là “đối phó với yêu cầu toàn cầu” mà là chiến lược lâu dài nhằm nâng chuẩn hạ tầng và tạo hệ sinh thái sản xuất bền vững. Theo bà Thảo Nhi, yêu cầu ESG không còn đến từ riêng doanh nghiệp thuê đất mà đã trở thành điều kiện của: các nhà đầu tư FDI, các thị trường xuất khẩu chủ lực, và cả chính sách chuyển đổi xanh mà Chính phủ Việt Nam đang đẩy mạnh.

Bà Nhi khẳng định: “Một khu công nghiệp muốn duy trì sức cạnh tranh thì không thể chỉ sạch, mà phải tạo được hệ sinh thái doanh nghiệp cùng phát triển bền vững.” Điều đó có nghĩa khu công nghiệp phải chủ động dẫn dắt thay vì chỉ đáp ứng quy định.

Bà Nguyễn Thị Thảo Nhi, Chủ tịch HĐQT CTCP Thanh  Bình Phú Mỹ chia sẻ tại sự kiện.

ESG không còn là bộ tiêu chuẩn mang tính tự nguyện mà đã trở thành “giấy thông hành” cho doanh nghiệp sản xuất Việt Nam khi tham gia chuỗi cung ứng và tiếp cận thị trường quốc tế. Các doanh nghiệp có thể bắt đầu từ những bước nhỏ nhưng phải kiên định, nhất quán. Khi ESG được xem là chiến lược dài hạn, doanh nghiệp không chỉ giảm chi phí vận hành, nâng hiệu quả sản xuất mà còn gia tăng uy tín và giá trị cạnh tranh trên thị trường.

Thu Phương