Home / VH-NT / Văn hóa / Diễn đàn thời khắc Việt nói về sức mạnh mềm như thế nào?

Diễn đàn thời khắc Việt nói về sức mạnh mềm như thế nào?

Ngày 13/11/2025; Quỹ Hòa bình và Phát triển TP.HCM đã tổ chức Diễn đàn Thời khắc Việt 2025, với chủ đề “Sức mạnh mềm Việt Nam: Lợi thế – Thách thức – Triển vọng” tại Bệnh viện Quân y 175 .

Diễn đàn Thời khắc Việt 2025; được thiết kế không gian mở, quy tụ nhiều học giả, chuyên gia, doanh nhân, nghệ sĩ và đại diện thế hệ trẻ trong và ngoài nước. Với một phiên khai mạc, một phiên đúc kết và 07 phiên thảo luận nhỏ, nhằm nêu ra nhiều quan điểm giá trị mang lại sức mạnh mềm làm nên giá trị cho Việt Nam để giới trẻ có một sức mạnh tự tin – hướng đến tương lai.

Bà Tôn Nữ Thị Ninh – Chủ tịch Quỹ Hòa bình và Phát triển TP.HCM, phát biểu tại diễn đàn

Bà Tôn Nữ Thị Ninh – Chủ tịch Quỹ Hòa bình và Phát triển TP.HCM (HPDF), đơn vị khởi xương và tổ chức Diễn đàn Thời khắc Việt chia sẻ: sức mạnh mềm đang là chủ đề “nóng”, được quan tâm trong giới học thuật và chính trị quốc tế, vì nó quyết định một cách tinh tế nhưng hiệu quả vị thế và ảnh hưởng của một quốc gia trên toàn cầu. Đây là một chủ đề tương đối mới lạ, chưa thật sự được nghiên cứu trao đổi sâu rộng, với những kết luận đồng thuận được nhìn nhận rộng rãi. Chủ đề này có thể xem xét như một phần của vấn đề thương hiệu đất nước, do sức mạnh mềm là một khái niệm có nội hàm rộng. Tôi muốn “cài số lại” về thời điểm vừa kết thúc chiến tranh. Truyền thông với quốc tế, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Mai từng nổi tiếng với câu nói: “Việt Nam không chỉ là tên của một cuộc chiến, Việt Nam còn là một đất nước, một dân tộc”. Câu nói này phản ảnh thực tế: vì sau 1975, thế giới biết đến Việt Nam chủ yếu qua hình ánh chiến tranh. Việt Nam cần chủ động bước vào cuộc “chạy đua có ý thức” trong kiến tạo hình ảnh và sức hấp dẫn quốc gia. Trước hết phải xác định rõ những trụ cột của sức mạnh mềm, rồi củng cố và phát huy chúng một cách bền vững.

Sức mạnh mềm của Việt Nam có thể được hiểu, được kể và được lan tỏa như thế nào trong thời khắc hiện tại?” Phần trình bày của các diễn giả hướng đến việc khơi gợi nhận thức về bản sắc, hình ảnh và năng lực truyền cảm hứng của Việt Nam – những yếu tố có thể giúp quốc gia Việt Nam ngày càng hấp dẫn hơn trong mắt bạn bè quốc tế.

Các diển giả nói gì về ngôn từ “Sức mạnh mềm”:

NTK Sĩ Hoàng cho rằng: tư duy đa chiều của sáng tạo ứng dụng, tính logic trong sư phạm, tầm nhìn doanh nhân luôn hướng đến giá trị bền vững và ý nghĩa xã hội. Triết lý sáng tạo trong cuộc sống đời thường, là ý tưởng từ kho tàng văn hóa dân tộc. Sống không phải để lại một cái tên, mà để lại một giá trị. 36 năm gắn bó cùng Áo Dài, tôi nhận ra rằng: sức mạnh mềm của Việt Nam nằm trong cái đẹp biết chạm vào trái tim. Chiếc áo dài không chỉ là trang phục, mà là ngôn ngữ văn hóa – khi người phụ nữ khoác lên, thế giới cảm nhận được sự duyên dáng, tự trọng và hiền hòa của dân tộc Việt Nam. Mỗi buổi trình diễn Áo Dài ở Tokyo, Seoul, Quảng Đông, Manila, Washington DC, Berlin, Belgium, Paris, Stockholm, Vienne, Ottawa hay tận Tanzania…không chỉ là thời trang – mà là ngoại giao không lời, mang thông điệp hòa bình và niềm tự hào Việt Nam. Sức mạnh mềm không nằm trong quá khứ, mà ở cách chúng ta làm mới văn hóa mà vẫn giữ cội nguồn. Khi cái đẹp trở thành năng lượng quốc gia, mỗi người Việt chính là đại sứ văn hóa, lan tỏa hình ảnh Việt Nam nhân hậu, sáng tạo và bền bỉ.

Nguyễn Mạnh Hùng – Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty Sách Thái Hà nhận định: trong bức tranh sức mạnh mềm của thế kỷ mới, ngành xuất bản là trái tim của công nghiệp văn hóa. Sách không chỉ là “người thầy im lặng” mà còn là “cầu nối văn hóa” giữa Việt Nam và thế giới, giữa truyền thống và hiện đại. Mỗi cuốn sách hay là một viên gạch xây nên sức mạnh trí tuệ dân tộc. Khi những tác phẩm Việt được dịch và lan tỏa ra toàn cầu, đó chính là hình thức ngoại giao văn hóa sâu sắc nhất – một hành trình kể chuyện Việt Nam bằng ngôn ngữ tri thức. Sức mạnh mềm Việt Nam nằm ở tư tưởng nhân ái, trí tuệ, hài hòa của văn hóa dân tộc. Ở hình ảnh một Việt Nam sáng tạo, trẻ trung, nhân văn và yêu hòa bình. Và trong khả năng kể chuyện mới về con người Việt Nam qua sách, phim, nghệ thuật và tinh thần Thiền. Để biến tiềm năng thành hiện thực, chúng ta cần xây dựng tam giác vàng của sức mạnh mềm Việt Nam: xuất bản tri thức, văn hóa sáng tạo, ngoại giao mềm.

Thiếu tướng, TTND, PGS.TS. Nguyễn Hồng Sơn – Nguyên Giám đốc Bệnh viện Quân Y 175, Phó Chủ tịch Quỹ Hòa bình & Phát triển TP.HCM, là người tiên phong xây dựng BVQY 175 thành quần thể y tế hiện đại, triển khai y tế biển đảo, Telemedicine, BV dã chiến Nam Sudan và góp phần quan trọng trong phòng chống Covid-19. Cho rằng: y khoa và y tế đang nổi lên như một lĩnh vực đầy triển vọng để trở thành một mũi nhọn của Sức mạnh mềm Việt Nam. Trong những giai đoạn khó khăn nhất của đất nước, ngành y đã chứng tỏ năng lực chuyên môn, bản lĩnh và tinh thần nhân đạo.

Những trao đổi ở các phiên thảo luận:

Ông Kunio Takahashi – Nguyên đại Đại sứ Nhật Bản nhận xét: nhiều quốc gia khác cũng tận dụng “sức mạnh mềm” theo những cách tương tự. Hàn Quốc là một trường hợp tiêu biểu. Ở Đông Á; nhiều người – đặc biệt là các cô gái trẻ, rất thích xem phim truyền hình lãng mạn Hàn Quốc (K-drama). Các bạn trẻ Nhật Bản học tiếng Hàn vì muốn du lịch đến Hàn Quốc và có thể giao tiếp trực tiếp với người dân bản xứ. Họ cũng thích sử dụng mỹ phẩm Hàn Quốc…Tôi tin rằng Việt Nam cũng có những nét hấp dẫn riêng. Tôi khuyến khích các bạn nên quan sát kỹ những yếu tố khiến người nước ngoài yêu mến Việt Nam — có thể là phong cảnh thiên nhiên, ẩm thực truyền thống? Tuy nhiên, bất kỳ quốc gia nào cũng có thể sử dụng sức mạnh mềm của mình một cách có chủ đích để định hướng dư luận quốc tế theo hướng có lợi cho họ. Vì vậy, sức mạnh mềm cũng có mặt trái: khi con người bị dẫn dắt một cách vô thức để ủng hộ một quốc gia nào đó, nó có thể nguy hiểm hơn chúng ta tưởng. Sau sự phát triển mạnh mẽ của Internet và trí tuệ nhân tạo (AI), rủi ro từ khía cạnh tiêu cực của sức mạnh mềm này càng gia tăng.

Adam Koulaksezian nói: nếu có câu hỏi – Sức mạnh mềm đối với tôi – một người Pháp, là gì?” Tôi sẽ trả lời rằng: sức mạnh mềm là khả năng truyền cảm hứng thay vì áp đặt. Đó là sức mạnh của ý tưởng, của sự làm gương và sự hợp tác – nghệ thuật khiến người khác muốn hợp tác cùng bạn, chứ không phải làm việc cho bạn. Pháp luôn mạnh mẽ theo nghĩa này: ảnh hưởng của chúng tôi không chỉ đến từ quyền lực hay quy mô, mà còn từ văn hóa, giáo dục, ngoại giao và sự sáng tạo của chúng tôi.

Tommy Nguyễn; từng có giai thoại khi phát biểu trước các nhà báo trẻ tại Yan News, Sài Gòn năm 2019. Khi được hỏi “Điều gì làm nên một bản tin hay ở Mỹ?”, đã trả lời: chọn nhân vật (good booking) – tức là chọn những người có sức hút nhất, “sẵn sàng lên TV” để truyền tải câu chuyện. Nếu bạn không thu hút được các giác quan của khán giả, thì thông điệp của bài báo – tác phẩm báo chí của bạn sẽ không được đón nhận hoặc thậm chí không được xem và đó là kết quả tồi tệ nhất đối với tin tức. Sức hấp dẫn đại chúng là cốt lõi của quyền lực mềm, bởi vì đó là cách để truyền tải một thông điệp cụ thể. Việc xây dựng thương hiệu của một quốc gia thông qua truyền thông cũng hoạt động theo cách tương tự.

Có thể nói Việt Nam của thế kỷ XX được thế giới nhân diện chủ yếu qua truyền thông, điện ảnh và báo chí nhưng đều là hình ảnh của chiến tranh khiến con người và văn hóa Việt bị lu mờ. Chính vì vậy, khi xây dựng Diễn đàn Thời khắc Việt, đã mở ra không gian cho mọi người kể câu chuyện của Việt Nam. Ở diễn đàn dễ thấy Việt Nam đã đi qua chặng đường dài từ một quốc gia nghèo, chịu hậu quá năng nề của chiến tranh, rồi trở thành một nền kinh tế đang trỗi dậy, là nguồn cảm hứng cho nhiều quốc gia đang phát triển. Nhưng, Câu chuyện Việt Nam không chỉ là câu chuyện thoát nghèo mà là hành trình khẳng định bản sắc và sức sống dân tộc.

Thay lời kết:

Khi lắng nghe những ý kiến chuyên môn của diễn giả và những bạn trẻ từ khắp nơi, cái nhìn về sức mạnh phần mềm của họ cũng chỉ là giá trị của bản sắc văn hóa của một dân tộc – một quốc gia, không thể mất đi trong quá trình hội nhập toàn câu. Cái Việt Nam đang có là văn hóa dân tộc và cái Việt Nam cần là sự tiến bộ của khoa học.

Trong bài nói của Nhà báo Khổng Loan đã tự đặt ra một câu hỏi: liệu những phẩm chất thường được gắn với người phụ nữ Việt Nam, như sâu lắng, kiên cường và cả bao dung – có thể được gọi là sức mạnh mềm cho quốc gia? Và nếu thế, thì làm thế nào để các thế hệ tiếp tục kết nối, gìn giữ.

Một bạn trẻ sinh ra và lớn lên ở Đức lại nói: tôi sinh ra ở Đức, trong một xã hội có hệ thống, tôi tò mò, người Việt Nam sống như thế nào? Cuối cùng tôi nghĩ là người Việt Nam không cần thay đổi mà giữ lấy những gì mà Việt Nam đang có.

Đa số các ý kiến thảo luận tại các phiên chuyên đề đều nói Việt Nam tiếp nhận sức mạnh mềm như thế nào, khi thế giới đang thay đổi trong tương lai. Khi người Việt Nam luôn muốn tỏ ra mạnh mẽ nhưng thế giới lại thích Việt Nam mềm mai – dịu dàng. Việt Nam không cần thay đổi, không thay đổi gì cả mà xây dựng bản sắc riêng, để hội nhập toàn cầu – đó là phần “mềm”, còn phần “cứng” là sự phát triển số.

Thanh Tú