Trăn trở về làng nghề chổi lông gà ở Lấp Vò
Vào thời điểm này; đến với các làng nghề truyền thống ở Lấp Vò – Đồng Tháp, khách du lịch không thấy được sự nhộn nhịp, rộn ràng…như mùa giáp Tết. Nhưng, vẫn thấy người dân địa phương vẫn cố gắng hoạt động để giữ lấy cái nghề truyền thống.
Chúng tôi có mặt tại làng nghề làm chổi lông gà ở Lấp Vò vào mùa mưa ở miền Nam; không thấy sự nhộn nhịp trong sản xuất nhưng họ vẫn làm ra sản phẩm hàng ngày để bán. Cũng không nhìn thấy sự nhộn nhịp của sản phẩm chổi lông gà trên thị trường như mùa Tết nhưng vừa bước vào Làng nghề thì thấy ngay công đoạn uốn cho cây trúc thẳng, chà láng cây trúc, rồi đưa sang bộ phận cưa ra từng đoạn, bó lại để phân phối chuẩn bị cho mùa sản xuất cuối năm.
Vào Làng nghề chổi lông gà sẽ nhìn thấy những bó trúc cưa làm cán chổi chất thành đống cao, bán cho những hộ là cán chổi lông gà.
Làng nghề làm chổi lông gà ở Lấp Vò – tỉnh Đồng Tháp đã hình thành gần một thế kỷ, với khoảng 250 hộ dân tham gia sản xuất. Nơi đây nổi tiếng với những chùm lông gà rực rỡ sắc màu cùng sự lao động bền bỉ qua nhiều thế hệ.
Chị Muội – là một trong những hộ sản xuất chổi lông gà ở Làng nghể chổi lông gà Lấp Vò chia sẻ: tôi lấy chồng về xứ này hơn 45 năm, con gái đầu 45 tuổi đã thấy gia đình làm nghề từ ông nội chồng, rồi cha chồng, đến chồng tôi…Bây giờ thì các con không ai theo nghề. Trong Làng không có nguyên liệu lông gà đâu, phải đi về mấy tỉnh như Vĩnh Long, chỗ có lò giết mổ để mua lông, mang về giặc sạch, phơi xong, phân loại và nhuộm, mướn người xỏ lông thành từng chùm mới bắt đầu kết làm chổi. Tự đi bán rong ruỗi khắp nơi mới có giá chứ bỏ mối lời ít lắm, rán làm thì một ngày kiếm cũng được 200.000 đồng.
Hình ảnh người dân đi bán chổi lông gà và các loại vật dụng khác, ảnh chụp ở TP.HCM
Nghe người dân đia phương kể lại: ban đầu ở Lấp Vò chỉ làm quạt bằng lông gà, mang lên Chợ Lớn bán, khi đó mới thấy người Hoa ở đó làm chỗi lông gà, rồi dân làng bắt chước làm theo.
Đây là loại chổi làm bằng dây nylon, được móc tay, chừa sợi dài rồi lấy bàn chảy sắt cào ra thành “lông chổi”.
Những ai lớn tuổi ở miền Tây, chắc cũng khó quên hình ảnh những cây quạt làm bằng lông gà, ngày xưa không thấy nhuộm màu, có thể người làm chọn lông gà trống, lông gà mái dầu…nó tự có màu đen, nâu, vàng. Trên sân khấu hát bội và cải lương hồi “năm nẵm”, khán giả cũng thường thấy các vai diễn của nghệ sĩ hay cầm quạt lông gà phất phơ trông rất đẹp, ngặt cái lông gà thi thoảng rụng bớt đi, làm cho cây quạt xơ xác nên giờ không thấy nghệ sĩ dùng nữa.
Ông Nguyễn Văn Mỹ – Công ty Lửa Việt, giới thiệu cách người dân dùng dầu hắc để tra lông gà vào cán chổi.
Nghề chổi lông gà có phần mai một ở xã hội hiện đại, do nhiều yếu tố tác động, nhà ở nông thôn không còn những bộ ván gõ, salon gỗ…để dùng chổi lông gà quét mỗi ngày, nên người mua cũng giảm dần. Nhưng, cây chổi lông gà cán dài dùng quét mạng nhện trần nhà trong dịp Tết là loại chổi rất được nhiều người ưa chuộng.
Thú vui choàng lông gà lên người của khách du lịch thích đi du lịch hòa đồng
Cuối tháng 07/2026; vừa rồi Công ty Lửa Việt, do anh Nguyễn Văn Mỹ đưa đòan xuống du lịch “thử nghiệm”, để góp ý xây dựng làm lại mô hình du lịch cộng đồng, du lịch làng nghề, du lịch trải nghiệm Nông nghiệp; nhằm đưa khách du lịch trở về miệt quê, tìm về bản sắc văn hóa miệt vườn, với một chương trình khá ấn tượng vừa tham quan ruộng ấu, thưởng thức ẩm thực ấu, tìm về làng nghề xưa làm chổi lông gà, tham quan khu làm nông nghiệp của HTX Nguyễn Anh Dũng, tham quan chùa Linh Thứu. Một không gia xanh như hiện ra trong tâm trí người miền Nam, ruộng vườn, cây cối sông nước, tiếng chuông chùa…tạo nên một khoảng lặng cho khách du lịch ngắn ngày hưởng thụ tạm.
Thợ uốn trúc cho thẳng, cho chà láng xong cưa thành từng khúc theo loại chổi bán cho các hộ làm chổi lông gà.
Nhưng để có một dự án liên hoàn cho du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp xanh bền vững, Lãnh đạo Lấp Vò và người dân địa phương làm du lịch cần có một dự án cụ thể theo mùa. Như nhà Văn – Nhà báo Lưu Trọng Văn đã nhận định: Đồng Tháp có vị thế vườn trái cây – đồng ruộng – mặt tiền sông nước. Cần phát huy điều đó để thu hút khách du lịch.
Làm du lịch làng nghề, du lịch cộng đồng…người địa phương cần có sản phẩm lưu niệm bán cho khách du lịch mang tính địa phương của mình, không cho lẫn lộn vào đâu. Làng chổi lông gà, giá như có những cây chổi nho nhỏ bằng lông gà thật dể khách mua về treo cho đẹp. Hoặc có những chiếc quạt lông gà làm vật kỷ niệm nhớ lại thuở ban đầu của làng nghề, khách mang về nhà treo để nhớ về văn hóa dân tộc thì hay biết mấy./.