Vị thế đầu tàu và khát vọng vươn tầm quốc tế của TPHCM
Kỷ niệm 50 năm ngày Sài Gòn-Gia Định mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976-2/7/2026)
Là trung tâm kinh tế, văn hóa và đổi mới sáng tạo lớn nhất cả nước, TPHCM luôn mang trên vai sứ mệnh của một “đầu tàu” dẫn dắt. Đứng trước những vận hội mới, Thành phố không chỉ nỗ lực khẳng định vị thế vững chắc trong nước mà còn chủ động đột phá, định hình vóc dáng của một siêu đô thị hiện đại, tự tin bước vào sân chơi toàn cầu với tầm nhìn và vị thế mới.
Từ góc nhìn của các nhà quản lý, chuyên gia và doanh nghiệp trong các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, du lịch, hành trình nửa thế kỷ qua là minh chứng sống động cho sự phát triển vượt bậc và nội lực kiên cường của Thành phố mang tên Bác. Chặng đường tự hào ấy đồng thời mở ra những kỳ vọng lớn về một trung tâm kinh tế, văn hóa và đổi mới sáng tạo có tầm ảnh hưởng trong khu vực và trên thế giới.
“Thành phố sáng tạo” đang tiến nhanh trên con đường hội nhập quốc tế
Bà Nguyễn Thị Thanh Thúy, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM chia sẻ: “Văn hóa chính là sức mạnh mềm, là nguồn lực nội sinh quan trọng giúp Thành phố phát triển hài hòa, bền vững và giữ được bản sắc riêng trong quá trình hội nhập quốc tế” – Ảnh: VGP
Bà Nguyễn Thị Thanh Thúy, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM:
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, chúng ta thường nhắc nhiều đến các chỉ số tăng trưởng GDP, thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI) hay kim ngạch xuất nhập khẩu như những thước đo duy nhất cho sự phát triển. Thế nhưng, thực tế lịch sử và kinh nghiệm từ các quốc gia thịnh vượng đã chứng minh: Kinh tế là cốt lõi của sự sinh tồn, còn văn hóa mới là linh hồn của sự phát triển. Muốn phát triển kinh tế – xã hội một cách bền vững, việc xây dựng và định hình một nền văn hóa tiến bộ, đậm đà bản sắc chính là điều kiện tiên quyết, không thể tách rời. Văn hóa không phải là một thực thể trừu tượng, đứng ngoài dòng chảy kinh tế. Ngược lại, nó chính là hệ điều hành quyết định chất lượng của sự phát triển.
Nhìn lại chặng đường 50 năm kể từ ngày Sài Gòn – Gia Định chính thức mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 – 2/7/2026), có thể thấy cùng với những thành tựu nổi bật về kinh tế, văn hóa luôn hiện diện như một dòng chảy bền bỉ, góp phần tạo nên bản sắc riêng của Thành phố mang tên Bác. Chính những giá trị văn hóa đã nuôi dưỡng tinh thần năng động, sáng tạo, nghĩa tình, tạo nên sức mạnh nội sinh để TPHCM vượt qua khó khăn, không ngừng phát triển và giữ vững vai trò đầu tàu của cả nước.
Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững, văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần của xã hội mà còn trở thành một nguồn lực quan trọng cho phát triển kinh tế – xã hội. Thực tiễn trong nước và quốc tế đã cho thấy, một đô thị muốn phát triển bền vững không thể chỉ dựa vào các chỉ số tăng trưởng kinh tế, mà phải được xây dựng trên nền tảng văn hóa vững chắc. Văn hóa tạo nên môi trường xã hội lành mạnh, hình thành lối sống, đạo đức, tinh thần sáng tạo và ý thức trách nhiệm của mỗi công dân; từ đó góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và chất lượng phát triển.
Sau nửa thế kỷ mang tên Bác, TPHCM hôm nay đã trở thành một trung tâm kinh tế, văn hóa lớn của cả nước, đồng thời là nơi hội tụ, giao thoa của nhiều dòng chảy văn hóa trong nước và quốc tế. Thành phố sở hữu hệ thống di sản văn hóa vật thể và phi vật thể phong phú, nhiều công trình kiến trúc có giá trị lịch sử, cùng mạng lưới thiết chế văn hóa ngày càng được đầu tư đồng bộ. Những không gian văn hóa đặc trưng như Đường sách TPHCM, các bảo tàng, nhà hát, trung tâm văn hóa, các di tích lịch sử độc đáo, các chứng tích của chiến tranh, các lễ hội truyền thống, sự kiện nghệ thuật quy mô lớn và các chương trình biểu diễn hiện đại đã trở thành điểm đến hấp dẫn đối với người dân và du khách.
Đặc biệt, TPHCM là nơi tập trung đông đảo đội ngũ văn nghệ sĩ, trí thức, lực lượng sáng tạo trẻ và các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực văn hóa. Hiện Thành phố có 30 Nghệ sĩ Nhân dân, 243 Nghệ sĩ Ưu tú, hàng nghìn văn nghệ sĩ đang hoạt động trong các lĩnh vực văn học, nghệ thuật, góp phần làm phong phú đời sống tinh thần của người dân và xây dựng hình ảnh một đô thị giàu sức sáng tạo, đậm đà bản sắc.
TPHCM tập trung nhiều thế hệ văn nghệ sĩ, trong đó nổi bật là lực lượng tài năng trẻ đam mê nghệ thuật và giàu sức sáng tạo.
Một dấu ấn quan trọng là việc TPHCM được UNESCO ghi danh vào Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo toàn cầu trong lĩnh vực điện ảnh. Đây không chỉ là niềm tự hào mà còn mở ra cơ hội lớn để Thành phố tăng cường hợp tác quốc tế, thu hút đầu tư, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và nâng tầm các ngành công nghiệp văn hóa. Hiện nay, lĩnh vực điện ảnh của Thành phố tập trung khoảng 80% doanh nghiệp điện ảnh của cả nước, khẳng định vai trò trung tâm điện ảnh lớn nhất Việt Nam.
Các ngành công nghiệp văn hóa đang từng bước trở thành động lực tăng trưởng mới của Thành phố. Theo định hướng phát triển của TPHCM, các ngành công nghiệp văn hóa đang trên đà tăng trưởng mạnh mẽ, đặt mục tiêu đóng góp 7 – 8% GRDP vào năm 2030 và hướng tới 10% GRDP vào năm 2045. Những lĩnh vực như điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, quảng cáo, thiết kế, thời trang, xuất bản, du lịch văn hóa và nội dung số đang có nhiều dư địa phát triển, tạo ra giá trị kinh tế cao đồng thời quảng bá hình ảnh Thành phố ra thế giới.
Trong giai đoạn tới, cùng với việc triển khai các chủ trương lớn của Trung ương về phát triển văn hóa và xây dựng TPHCM trong kỷ nguyên mới, ngành Văn hóa và Thể thao Thành phố sẽ tập trung tham mưu các giải pháp đột phá nhằm phát triển công nghiệp văn hóa theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại và hội nhập quốc tế. Trọng tâm là xây dựng môi trường sáng tạo thuận lợi, thu hút nguồn lực xã hội đầu tư cho văn hóa, phát triển các sản phẩm văn hóa có giá trị cao, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong sáng tạo, sản xuất và phân phối các sản phẩm văn hóa.
Bên cạnh việc hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế, tài chính của khu vực, TPHCM đã xác định phải trở thành một trung tâm văn hóa sáng tạo, nơi hội tụ các giá trị truyền thống và hiện đại. Văn hóa phải tiếp tục là sức mạnh mềm quan trọng, góp phần nâng cao vị thế, sức cạnh tranh và tạo động lực mới cho sự phát triển bền vững của Thành phố trong tương lai.
Trở thành hệ sinh thái doanh nghiệp năng động hàng đầu khu vực Đông Nam Á
TS. Lê Văn Hỷ, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TPHCM
TS. Lê Văn Hỷ, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TPHCM (HCM-SME):
Nhìn lại chặng đường 50 năm Thành phố vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, đây không chỉ là hành trình phát triển của một đô thị đặc biệt, mà còn là hành trình trưởng thành của một cộng đồng doanh nghiệp (DN) có dấu ấn rất riêng: Năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, biết vượt qua nghịch cảnh và luôn hướng về những giá trị tốt đẹp của cộng đồng.
Từ một nền kinh tế bị tàn phá sau chiến tranh với rất nhiều khó khăn, đến nay TPHCM đã khẳng định vị thế đầu tàu kinh tế không thể thay thế khi đóng góp khoảng 22% GDP và 27% tổng thu ngân sách cả nước. Trong kỳ tích đó, cộng đồng DN chính là nhân tố giữ cho nền kinh tế vận hành liên tục. Tính đến năm 2026, Thành phố sở hữu hơn 500.000 DN, chiếm 1/3 tổng số DN cả nước. Trong đó, khối DN nhỏ và vừa chiếm trên 95%, là lực lượng nuôi dưỡng tinh thần khởi nghiệp, bảo đảm an sinh xã hội và duy trì sức sống bền bỉ cho chuỗi cung ứng đô thị.
Tuy nhiên, bước vào giai đoạn phát triển mới, yêu cầu đặt ra không chỉ là tăng trưởng nhanh mà phải là tăng trưởng bền vững; không chỉ cần số lượng lớn mà cần những DN đủ mạnh để tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Để tương xứng với vận hội mới, tầm nhìn chiến lược của TPHCM là phải xây dựng bằng được một hệ sinh thái DN năng động hàng đầu Đông Nam Á. Ở đó, các DN nhỏ và vừa không còn là lực lượng “đi theo” đơn thuần, mà phải được nâng cấp năng lực để trở thành vệ tinh công nghiệp, nhà cung ứng dịch vụ số và dịch vụ xanh chuyên nghiệp.
Từ một nền kinh tế bị tàn phá sau chiến tranh với rất nhiều khó khăn, đến nay TPHCM đã khẳng định vị thế đầu tàu kinh tế không thể thay thế khi đóng góp khoảng 22% GDP và 27% tổng thu ngân sách cả nước. Trong kỳ tích đó, cộng đồng DN chính là nhân tố giữ cho nền kinh tế vận hành liên tục. Tính đến năm 2026, Thành phố sở hữu hơn 500.000 DN, chiếm 1/3 tổng số DN cả nước. Trong đó, khối DN nhỏ và vừa chiếm trên 95%, là lực lượng nuôi dưỡng tinh thần khởi nghiệp, bảo đảm an sinh xã hội và duy trì sức sống bền bỉ cho chuỗi cung ứng đô thị.
Tuy nhiên, bước vào giai đoạn phát triển mới, yêu cầu đặt ra không chỉ là tăng trưởng nhanh mà phải là tăng trưởng bền vững; không chỉ cần số lượng lớn mà cần những DN đủ mạnh để tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Để tương xứng với vận hội mới, tầm nhìn chiến lược của TPHCM là phải xây dựng bằng được một hệ sinh thái DN năng động hàng đầu Đông Nam Á. Ở đó, các DN nhỏ và vừa không còn là lực lượng “đi theo” đơn thuần, mà phải được nâng cấp năng lực để trở thành vệ tinh công nghiệp, nhà cung ứng dịch vụ số và dịch vụ xanh chuyên nghiệp.
Lãnh đạo các sở, ngành Thành phố thường xuyên tổ chức đối thoại với các doanh nghiệp nhằm tháo gỡ những vướng mắc để thúc đẩy phát triển – Ảnh VGP
Để hiện thực hóa tầm nhìn này, Thành phố cần tập trung vào 3 giải pháp chiến lược then chốt:
Chuyển dịch mạnh mẽ tư duy quản lý: Thay đổi triệt để từ tư duy “quản lý doanh nghiệp” sang “đồng hành và phục vụ”. Thực tiễn mô hình chính quyền địa phương hai cấp và chuyển đổi số hành chính vừa qua đã chứng minh: Khi thủ tục thông suốt, doanh nghiệp sẽ tiết kiệm được hàng ngàn tỷ đồng chi phí cơ hội. Chuyển từ hỗ trợ theo từng vụ việc sang kiến tạo một hệ sinh thái phát triển DN dài hạn; từ lợi thế quy mô thị trường sang lợi thế về thể chế, hạ tầng, nhân lực, dữ liệu, đổi mới sáng tạo và chất lượng điều hành.
Hiện thực hóa tối đa cơ chế đặc thù: Hệ thống khung chính sách từ Nghị quyết 31, Nghị quyết 68 đến Nghị quyết đặc thù 98/2023/QH15 đã mở ra không gian pháp lý cực kỳ rộng lớn. Thành phố cần tận dụng tối đa để tạo đột phá trong việc giúp DN tiếp cận nguồn vốn, quỹ đất sạch và hạ tầng logistics chất lượng cao.
Thúc đẩy chuyển đổi số và chuyển đổi xanh: Thành phố cần có các gói hỗ trợ tài khóa cụ thể để thúc đẩy cấu trúc doanh nghiệp xoay trục theo kinh tế số, kinh tế xanh. Chỉ khi làm chủ công nghệ và đạt chuẩn xanh, DN mới không bị loại khỏi cuộc chơi toàn cầu.
Khi doanh nghiệp mạnh, Thành phố sẽ mạnh. Nếu biến tinh thần “văn minh – hiện đại – nghĩa tình” thành những chính sách minh bạch, hành động thông thoáng, cộng đồng DN sẽ có đủ điểm tựa vững chắc để bứt phá, góp phần đưa TPHCM vươn tầm trở thành siêu đô thị toàn cầu.
Hướng tới mục tiêu để trở thành trung tâm du lịch đô thị hàng đầu khu vực
Bà Đoàn Thị Thanh Trà, Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Dịch vụ Lữ hành Saigontourist. Ảnh: VGP
Bà Đoàn Thị Thanh Trà, Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Dịch vụ Lữ hành Saigontourist:
50 năm thành phố Sài Gòn – Gia Định vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là dịp để nhìn lại chặng đường phát triển rất đáng tự hào của Thành phố, mà còn là thời điểm để Thành phố khẳng định mạnh mẽ hơn vai trò của du lịch trong tiến trình phát triển mới của đất nước.
Có thể khẳng định, du lịch Thành phố đã có những đóng góp rất quan trọng: Tạo doanh thu, việc làm, lan tỏa giá trị cho nhiều ngành kinh tế liên quan, đồng thời là một kênh quảng bá hình ảnh Thành phố hiệu quả. Thông qua các hành trình tham quan, sự kiện quốc tế, chương trình du lịch MICE, trải nghiệm văn hóa, ẩm thực, mua sắm, đường sông hay đời sống đô thị, du khách trong và ngoài nước có thể cảm nhận rõ hơn một TPHCM cởi mở, nghĩa tình, hiện đại và luôn chuyển động.
Đặc biệt, với khách quốc tế và các nhà đầu tư, du lịch chính là “điểm chạm” đầu tiên khi đến TPHCM. Một chuyến công tác kết hợp tham quan, một hội nghị quốc tế, một sự kiện văn hóa, thương mại hay một hành trình khám phá TPHCM có thể mở ra những kết nối sâu hơn về đầu tư, thương mại, giáo dục, y tế, công nghệ và dịch vụ. Vì vậy, du lịch không chỉ là ngành kinh tế mũi nhọn, mà còn là cầu nối văn hóa, cầu nối con người và cầu nối tạo cơ hội đầu tư, phát triển.
Là đơn vị thành viên trong hệ sinh thái Saigontourist Group, Công ty TNHH MTV Dịch vụ Lữ hành Saigontourist, lữ hành Saigontourist luôn ý thức rõ trách nhiệm của mình trong việc xây dựng, làm mới và quảng bá sản phẩm du lịch gắn với hình ảnh Thành phố. Không chỉ đưa du khách TPHCM đi khắp Việt Nam và thế giới, Saigontourist còn nỗ lực đưa du khách trong nước, kiều bào và bạn bè quốc tế đến với Thành phố, để khám phá một điểm đến giàu chiều sâu lịch sử, năng động, hiện đại và đầy sức sống.
Du lịch không chỉ là ngành kinh tế mũi nhọn, mà còn là cầu nối văn hóa, cầu nối con người và cầu nối tạo cơ hội đầu tư, phát triển.
Trong kỷ nguyên mới, du lịch TPHCM cần phát triển theo hướng chất lượng cao hơn, chuyên sâu hơn và gắn chặt hơn với bản sắc đô thị. Du khách ngày nay không chỉ cần “điểm tham quan”, mà cần câu chuyện, trải nghiệm, sự thuận tiện, tính cá nhân hóa và cảm xúc sau mỗi hành trình. Vì vậy, chiến lược của Lữ hành Saigontourist là tiếp tục làm mới các sản phẩm du lịch TPHCM theo hướng kết hợp giữa văn hóa – lịch sử – ẩm thực – mua
sắm – đường sông – MICE – sự kiện – trải nghiệm đời sống đô thị; đồng thời tăng cường ứng dụng công nghệ, dữ liệu khách hàng và các kênh số để nâng cao hiệu quả tiếp cận, tư vấn và phục vụ du khách.
Thành phố đang đứng trước một không gian phát triển mới, với nhiều động lực lớn về hạ tầng giao thông, dịch vụ, thương mại, công nghệ, kinh tế đêm, kinh tế sáng tạo và kết nối vùng. Khi hạ tầng được hoàn thiện hơn, sản phẩm du lịch được đầu tư đồng bộ hơn và môi trường dịch vụ ngày càng chuyên nghiệp hơn, TPHCM có đầy đủ điều kiện để trở thành một trung tâm du lịch đô thị, MICE, mua sắm, ẩm thực, văn hóa và giải trí hàng đầu khu vực.
Để ngành du lịch tiếp tục đóng góp mạnh mẽ hơn cho sự phát triển của Thành phố, chúng tôi mong muốn Thành phố tiếp tục quan tâm đầu tư đồng bộ hạ tầng giao thông, không gian công cộng, bến bãi, điểm dừng đón trả khách và tiện ích phục vụ du khách; đồng thời đẩy mạnh xây dựng các sản phẩm du lịch đặc trưng, có câu chuyện riêng của TPHCM, nhất là du lịch đường sông, du lịch văn hóa – lịch sử, du lịch đêm, du lịch ẩm thực, MICE và các sự kiện quốc tế thường niên. Bên cạnh đó, cần tăng cường liên kết công-tư trong xúc tiến quảng bá điểm đến, để doanh nghiệp lữ hành, hàng không, khách sạn, nhà hàng, điểm tham quan và đơn vị tổ chức sự kiện cùng tham gia xây dựng hình ảnh chung của Thành phố.
Chặng đường 50 năm qua khẳng định Thành phố không chỉ giữ vững vị thế đầu tàu kinh tế mà còn vươn mình thành một đô thị thông minh, phát triển và giàu bản sắc. Bước vào kỷ nguyên mới với niềm tin chiến lược được thắp sáng, Thành phố mang tên Bác tự tin bứt phá, xứng đáng là siêu đô thị tầm cỡ toàn cầu, hiện thực hóa khát vọng vươn tầm của cả dân tộc.